Sollicitatiegesprekken voor Engineers: van voorbereiding tot een succesvol gesprek

Wat wil de interviewer weten?

Een sollicitatiegesprek heeft twee partijen: de sollicitant en de interviewer. De interviewer is er niet om je af te kraken, maar hoopt dat jij de oplossing bent voor hun probleem. Ze willen vier cruciale dingen van je weten:

• Wie is die persoon (wie ben je): pas je binnen het team en de organisatiecultuur? Ben je nauwgezet, creatief, ambitieus, gedisciplineerd?

• Kennis (wat weet je): heb je de technische kennis die nodig is voor de functie? Dit is vaak een heel belangrijk aspect in gesprekken met engineers.

• Competenties (wat kan je): welke vaardigheden en expertise heb je opgedaan tijdens je opleiding en carrière? Sommige jobs leggen hier meer nadruk op dan op pure kennis.

• Interesse, motivatie (wat wil je): waarom solliciteer je voor deze specifieke job en bij dit bedrijf? Wat drijft je, waar krijg je energie van en welke carrièrestappen wil je nog zetten?

Zorg ervoor dat je antwoorden geeft die deze vier vragen beantwoorden. Analyseer de vacaturetekst grondig en leidt hieruit af welke aspecten van jouw profiel je in de verf moet zetten.

Het Interview als verkoopgesprek

Voor veel ingenieurs klinkt het idee van een 'verkoopgesprek' misschien niet aantrekkelijk. Toch is het essentieel om te zien dat je in een sollicitatiegesprek jouw 'product' – jouw prestaties, kennis en vaardigheden – verkoopt, en de 'prijs' is het loonpakket. Zelfs als je overduidelijk gekwalificeerd bent, kan goed 'verkopen' leiden tot betere voorwaarden.

Onthoud dat de interviewer hoopt een goede kandidaat te vinden. Je zit er niet om afgemaakt te worden. Er zijn waarschijnlijk meer kandidaten, en velen zullen zeggen dat ze de vereiste vaardigheden bezitten. Hoe onderscheid jij je? Door concreet te zijn en zelfs de "voor de hand liggende" zaken te benoemen. Denk niet dat de interviewer alles al weet; ze kunnen niet in jouw hoofd kijken.

Valkuil voor engineers: Vasthouden aan waarheid, objectiviteit, feiten en analyse. Hoewel dit je sterke punten zijn, zijn ze in een sollicitatiegesprek minder relevant en kunnen ze zelfs een valkuil zijn. Relativeer je kennis of ervaring niet zelf al. Laat het oordeel over aan de interviewer. Als je iets niet volledig kent, zeg dan niet simpelweg "nee", maar benoem wat je er wel over weet.

Hoe presenteer je werkervaring?

Deel je werkervaring op een gestructureerde manier. Denk in termen van inputs, outputs, tools en technieken.

• Inputs: welke informatie, middelen of taken kreeg je aangeleverd en van wie? (bv. Een lijst met motorvermogens van de mechanical engineer).

• Tools en technieken: welke software, methodes of berekeningen gebruikte je om de inputs te verwerken? (bv. Programma X voor kabelberekeningen).

• Outputs: wat leverde je op? (bv. elektrische schema's, kabelberekeningen).

• Leidinggevende en rapportage: aan wie rapporteerde je en op welke manier? Dit geeft inzicht in hoe je functioneert binnen een hiërarchie.

Belangrijk: praat over jouw taken en verantwoordelijkheden, niet over "wij". Wees bondig en vermijd rookgordijnen; een goede interviewer prikt daar zo doorheen.

Valkuil voor engineers: te technisch en gedetailleerd antwoorden. Pas je verhaal aan aan je gesprekspartner. Oefen om op een hoger niveau te blijven en focus op de impact van je werk. De STAR-methode (Situatie, Taak, Actie, Resultaat) kan hierbij helpen.

Essentiële tips voor succes

Hier zijn vijf tips om je sollicitatiegesprek een boost te geven:

1. Laat de interviewer eerst spreken: dit helpt je om te ontspannen, te acclimatiseren en meer informatie te krijgen over wat zij zoeken. Een goede verkoper luistert eerst naar de klant. Gebruik de smalltalk om hierachter te komen: welke kennis, competenties en persoonlijkheid zoeken ze? Stel vragen zoals: "Wat is voor jullie belangrijk aan de persoon die deze functie zal invullen?" of "Wat zijn de succesfactoren bij deze functie?"

2. Zeg ja op elke vraag (en licht toe): in plaats van "Nee, daar heb ik geen ervaring mee," vertel wat je wel weet over het onderwerp. Bijvoorbeeld bij lassen: "Ik heb dat in mijn opleiding gezien, ik weet dat het gaat over het smelten van metaal en dat er verschillende technieken zijn zoals TIG en MIG. Ik weet ook dat lassen gekeurd moeten worden door middel van NDT." Laat de interviewer jou uitdagen als ze meer details willen. Vraag gerust wat ze precies bedoelen als je een term of afkorting niet kent.

3. Vermijd negatief taalgebruik: focus op positieve ervaringen en vermijd negatieve uitlatingen over vorige werkgevers of collega's. Een interview is geen therapiesessie. Presenteer jezelf als een positieve, constructieve en zelfzekere collega.

4. Wees kort over de reden van beëindiging: jobs eindigen, dat is normaal. Geef een korte, zakelijke en concrete reden. Vermijd langdradige verhalen of het verdedigen van jezelf. De interviewer wil weten of je niet kon, niet wilde, of een moeilijke persoonlijkheid hebt. Een bondig en valide antwoord neemt deze bezorgdheid weg.

5. Goede voorbereiding is alles: oefen je gesprek, eventueel met iemand anders of door jezelf op te nemen. Analyseer de vacature grondig aan de hand van de vier eerder genoemde criteria. Zoek informatie over het bedrijf en de interviewers. Bereid antwoorden voor op klassieke vragen en bedenk 2-3 vragen die je zelf kunt stellen. Zorg voor gepaste kleding en neem een pen, papier en een extra CV mee.

Valkuilen en do's & don'ts

Naast de tips zijn er ook een aantal valkuilen en praktische do's en don'ts:

• Valkuilen: teveel in detail gaan, negatief taalgebruik, non-verbale communicatie onderschatten, niet weten waarom je bij dat specifieke bedrijf wil werken.

• Do's & don'ts: vermijd videobellen vanuit de auto, roken tijdens het interview, scrollen op je telefoon. Zorg voor een rustige omgeving en een verzorgd, professioneel voorkomen. Let op je lichaamstaal en stem je taalgebruik af op je gesprekspartner.

Wat wil de sollicitant weten? 

Naast het verkopen van jezelf, is het ook belangrijk om te achterhalen of de job en het bedrijf bij jou passen. Aspecten zoals de jobinhoud, de voorwaarden (loon, uren, thuiswerk) en groeikansen zijn belangrijk. Wees echter strategisch in wanneer je hier dieper op ingaat. Eerst 'verkopen', dan de details bespreken. Dit onderwerp komt uitgebreid aan bod in een toekomstig webinar.

Conclusie

Een sollicitatiegesprek is een belangrijk moment voor je carrière. Met een goede voorbereiding, de juiste mindset en aandacht voor zowel de inhoud als de vorm, kun je het verschil maken en de interviewer overtuigen dat jij de geknipte kandidaat bent. Oefening baart kunst, dus grijp elke kans aan om te oefenen en te leren.

Blijf ons volgen voor informatie over ons volgende webinar op 12 juni over (beroeps)aansprakelijkheid voor engineers en projectmanagers!